โทรศัพท์
พวงหรีดพัดลมหลังงานศพ เอาไปทำอะไรต่อ เก็บได้ไหม ถวายวัดอย่างไร
เมื่อพิธีสวดอภิธรรมและวันฌาปนกิจผ่านพ้นไป สิ่งที่เจ้าภาพหลายบ้านต้องตัดสินใจต่อคือพวงหรีดพัดลมที่ตั้งเรียงอยู่หน้าศาลาจะจัดการอย่างไร จะถอดดอกไม้แล้วถวายวัด เก็บกลับไปใช้ที่บ้าน หรือแบ่งให้ญาติและบริจาคต่อ คำถามนี้ปนอยู่ทั้งเรื่องธรรมเนียม ความเชื่อ และเรื่องปฏิบัติจริงอย่างการขนย้าย บทความนี้ทีมงาน Fanwreath ซึ่งจัดส่งพวงหรีดพัดลมถึงศาลาวัดในกรุงเทพและปริมณฑลทุกวัน สรุปแนวทางจัดการพวงหรีดพัดลมหลังงานศพให้ครบทุกทางเลือก พร้อมขั้นตอนถอดดอกไม้และตรวจสภาพพัดลมก่อนนำไปใช้จริง
พวงหรีดพัดลมหลังงานศพ เอาไปทำอะไรต่อได้บ้าง?
พวงหรีดพัดลมหลังงานศพจัดการได้ 4 ทางหลัก คือ ถวายวัดให้ใช้ในศาลาหรือกุฏิ เก็บไว้ใช้ที่บ้านของเจ้าภาพ แบ่งให้ญาติที่มาช่วยงาน และบริจาคต่อให้โรงเรียน สถานสงเคราะห์ หรือชุมชนที่ขาดแคลน ทั้งสี่ทางถือว่าเหมาะสมทั้งหมด เพราะเจตนาของผู้ส่งคืออยากให้ของชิ้นนี้ได้ใช้ประโยชน์ต่อ ไม่ใช่กลายเป็นขยะเมื่อจบพิธี
แนวคิดของพวงหรีดพัดลมตั้งต้นจากปัญหาที่ชัดเจนอยู่แล้ว นั่นคือพวงหรีดดอกไม้ล้วนและพวงหรีดโครงโฟมจะเหลือเป็นขยะจำนวนมากให้วัดต้องจัดการทุกงาน การเปลี่ยนโครงเป็นพัดลมตั้งพื้นของแท้จึงทำให้สิ่งที่เหลือหลังพิธีกลายเป็นของใช้ที่มีมูลค่าจริง คำถามหลังงานจึงไม่ใช่ว่า จะทิ้งอย่างไร แต่เป็น จะให้ใครใช้ต่อ
สิ่งเดียวที่ควรทำก่อนตัดสินใจคือแจ้งไวยาวัจกรหรือเจ้าหน้าที่ศาลาตั้งแต่วันแรกของงานว่าเจ้าภาพตั้งใจจะจัดการพัดลมอย่างไร เพราะแต่ละวัดมีระเบียบเรื่องพื้นที่เก็บของและการรับถวายไม่เหมือนกัน การคุยไว้ล่วงหน้าช่วยเลี่ยงความอึดอัดในวันเผาซึ่งเป็นวันที่ทุกคนเหนื่อยที่สุด
| ทางเลือกหลังงาน | เหมาะกับกรณี | สิ่งที่ต้องเตรียม |
|---|---|---|
| ถวายวัด | วัดยังต้องการพัดลมใช้ในศาลา กุฏิ หรือโรงครัว | แจ้งไวยาวัจกรล่วงหน้า ถอดดอกไม้และป้ายออกก่อน |
| เจ้าภาพเก็บไว้ใช้เอง | ได้พัดลมไม่กี่ตัว และที่บ้านมีที่ใช้จริง | รถขนกลับ ผ้าคลุมกันฝุ่น เช็ดทำความสะอาดก่อนใช้ |
| แบ่งญาติหรือผู้ช่วยงาน | ได้หลายตัว และมีญาติมาช่วยงานหลายบ้าน | จดรายชื่อผู้รับให้ชัด เพื่อไม่ให้สับสนหน้างาน |
| บริจาคต่อ | ได้จำนวนมากเกินความจำเป็นของบ้านและวัด | ติดต่อโรงเรียน สถานสงเคราะห์ หรือชุมชนไว้ก่อน |
เจ้าภาพเก็บพัดลมจากพวงหรีดกลับบ้าน ผิดธรรมเนียมไหม?
ไม่ผิดธรรมเนียมและไม่ผิดหลักพุทธศาสนา พวงหรีดที่ผู้ส่งมอบให้ถือเป็นของเจ้าภาพโดยสมบูรณ์ตั้งแต่วางหน้าศาลาแล้ว การนำพัดลมกลับไปใช้ที่บ้านจึงเป็นสิทธิ์ของเจ้าภาพเช่นเดียวกับของชำร่วยหรือสิ่งของที่ได้รับในงาน ความเชื่อที่ว่าห้ามนำของจากงานศพเข้าบ้านเป็นความเชื่อส่วนบุคคล ไม่ใช่ข้อห้ามทางศาสนา
ที่มาของความลังเลมักเป็นเรื่องความรู้สึกมากกว่าเรื่องกฎ บางคนกังวลว่าคนอื่นจะมองว่าเจ้าภาพเอาของกลับบ้าน ทั้งที่ในความเป็นจริงผู้ส่งพวงหรีดส่วนใหญ่ตั้งใจให้ของชิ้นนั้นเป็นประโยชน์กับครอบครัวผู้วายชนม์อยู่แล้ว การเก็บไว้ใช้จึงตรงกับเจตนาของผู้ให้มากกว่าการปล่อยทิ้งไว้จนเสียหาย
หากยังไม่สบายใจ ทางออกที่คนไทยนิยมคือแบ่งเป็นสองส่วน ส่วนหนึ่งถวายวัดในนามผู้วายชนม์เพื่อเป็นกุศล อีกส่วนเก็บไว้ใช้ในบ้านหรือแบ่งให้ญาติ วิธีนี้ทำให้ทั้งความรู้สึกและประโยชน์ใช้สอยลงตัวพร้อมกัน และหลายบ้านยังเลือกเช็ดทำความสะอาดพัดลมให้เรียบร้อยก่อนใช้เพื่อความสบายใจของทุกคนในบ้าน
ถอดดอกไม้และป้ายออกจากพัดลมอย่างไรให้ใช้งานได้ทันที?
ถอดตามลำดับ 5 ขั้นตอนคือ ปลดป้ายผ้าแพรและป้ายชื่อผู้ส่งออกก่อน ตัดลวดหรือริบบิ้นที่รัดรอบตะแกรงหน้า ดึงฟองน้ำและโฟมที่ฐานพัดลมออก เช็ดฝุ่นและเกสรดอกไม้ที่ติดตามซี่ตะแกรง แล้วจึงเสียบปลั๊กทดสอบทั้งสามระดับความแรงพร้อมปุ่มส่าย ใช้เวลารวมประมาณ 10 ถึง 15 นาทีต่อหนึ่งตัว
จุดที่ต้องระวังที่สุดคือลวดที่ใช้ยึดดอกไม้ ควรใช้คีมตัดตรงจุดที่เห็นปลายลวดชัดเจน แล้วค่อยดึงออกทีละเส้น ไม่ควรออกแรงกระชากเพราะซี่ตะแกรงพัดลมบางรุ่นบิดงอได้ง่ายและจะทำให้ประกอบกลับไม่สนิท หากมีเทปกาวติดค้างอยู่ ให้เช็ดด้วยผ้าชุบน้ำหมาดแล้วเช็ดตามด้วยผ้าแห้ง
อีกเรื่องที่คนมักมองข้ามคือความชื้น พวงหรีดที่ใช้ดอกไม้สดจะมีฟองน้ำอุ้มน้ำอยู่ที่ฐาน เมื่อถอดออกแล้วอาจมีน้ำหยดค้างบริเวณเสาหรือฐานพัดลม ควรเช็ดให้แห้งและตั้งผึ่งลมสักครู่ก่อนเสียบปลั๊กทุกครั้ง เพื่อความปลอดภัยของอุปกรณ์ไฟฟ้าและของผู้ใช้เอง
ถวายวัดหรือบริจาคต่อ ควรทำอย่างไรให้ถูกที่ถูกเวลา?
ถ้าตั้งใจถวายวัด ให้แจ้งไวยาวัจกรหรือเจ้าหน้าที่ศาลาตั้งแต่วันแรกของงาน อย่ารอถึงวันเผา เพราะวัดที่มีงานต่อเนื่องหลายศาลาอาจมีพัดลมสะสมไว้มากอยู่แล้วและไม่มีที่เก็บเพิ่ม หากวัดแจ้งว่าพอแล้ว ทางเลือกถัดไปคือโรงเรียนวัด สถานสงเคราะห์ มูลนิธิ หรือชุมชนใกล้เคียงที่ยังต้องการใช้จริง
การถวายวัดให้ถอดดอกไม้ ป้ายผ้าแพร และลวดออกให้เรียบร้อยก่อนเสมอ เพราะถ้ายกไปทั้งพวง ภาระการรื้อจะตกอยู่กับพระหรือเจ้าหน้าที่วัดแทน ซึ่งขัดกับเจตนาที่ตั้งใจจะช่วยลดภาระให้วัดตั้งแต่ต้น หากมีคู่มือหรือกล่องพัดลมเดิมติดมาด้วย ควรส่งมอบไปพร้อมกันเพื่อให้ผู้รับใช้งานได้สะดวก
ธรรมเนียมที่งดงามอีกอย่างคือถวายในนามผู้วายชนม์ และถ่ายภาพตอนส่งมอบส่งกลับไปให้ผู้ที่ส่งพวงหรีดมาได้รับรู้ เป็นการปิดวงจรความตั้งใจของผู้ส่งอย่างสมบูรณ์ หลายครอบครัวใช้วิธีนี้แล้วพบว่าผู้ส่งรู้สึกดีมาก เพราะได้เห็นว่าสิ่งที่ตัวเองส่งไปกลายเป็นประโยชน์จริง ไม่ได้จบลงที่กองขยะหลังงาน
งานหนึ่งได้พัดลมหลายตัว ควรจัดการอย่างไรไม่ให้วุ่น?
ให้แบ่งพัดลมออกเป็นสามกองตั้งแต่ก่อนวันเผา คือกองถวายวัด กองเก็บไว้ใช้ในครอบครัว และกองแบ่งญาติหรือบริจาค พร้อมจดบัญชีรายชื่อผู้ส่งพวงหรีดไว้ตั้งแต่วันแรก วิธีนี้ทำให้วันเผาซึ่งมีคนเยอะและเวลาน้อยไม่ต้องมาถกกันหน้าศาลา และยังใช้บัญชีเดียวกันนั้นทำการ์ดขอบคุณผู้ส่งได้ทันที
ปริมาณพัดลมที่ได้ในแต่ละงานต่างกันมาก งานเล็กในครอบครัวอาจได้เพียง 1 ถึง 3 ตัว ขณะที่งานของผู้ใหญ่ที่มีเครือข่ายกว้างอาจได้เกินสิบตัว ยิ่งจำนวนมาก ยิ่งต้องวางแผนเรื่องรถขนย้ายล่วงหน้า เพราะพัดลมที่ถอดดอกไม้แล้วยังกินพื้นที่ท้ายรถพอสมควร
เคล็ดลับจากหน้างานจริงคือถอดดอกไม้ทั้งหมดในจุดเดียวก่อนขนขึ้นรถ อย่าถอดกลางทางหรือถอดที่บ้าน เพราะเศษลวด โฟม และดอกไม้จะกระจายเลอะเทอะจัดการยาก และให้ใช้ผ้าคลุมหรือกระดาษลังรองระหว่างพัดลมแต่ละตัวกันครูดกันขณะขนย้าย
| จำนวนพัดลมที่ได้ | แนวทางที่แนะนำ | สิ่งที่ต้องเตรียม |
|---|---|---|
| 1-3 ตัว | เก็บใช้ในบ้าน หรือถวายวัดทั้งหมด | รถเก๋งท้ายกว้างหนึ่งคันก็เพียงพอ |
| 4-8 ตัว | แบ่งถวายวัดครึ่งหนึ่ง ที่เหลือแบ่งญาติ | รถกระบะหรือรถตู้ ผ้าคลุมกันครูด |
| 9 ตัวขึ้นไป | ถวายวัดเป็นหลัก ส่วนเกินบริจาคต่อ | ประสานวัดและผู้รับบริจาคล่วงหน้า 1 วัน |
พัดลมจากพวงหรีดใช้งานได้จริงกี่ปี ต้องตรวจอะไรก่อนใช้?
ถ้าเป็นพัดลมตั้งพื้นของแท้ที่ไม่ถูกดัดแปลงโครงสร้าง อายุการใช้งานไม่ต่างจากพัดลมที่ซื้อใหม่ตามร้าน คือใช้ได้หลายปีเมื่อดูแลตามปกติ ก่อนใช้ครั้งแรกควรตรวจ 4 จุดคือ สายไฟและปลั๊กต้องไม่มีรอยบาดหรือรอยความร้อน ตะแกรงหน้าหลังยึดแน่น ใบพัดไม่บิ่นหรือร้าว และสวิตช์กับปุ่มส่ายทำงานครบทุกระดับ
ประเด็นที่ผู้ซื้อพวงหรีดควรรู้ตั้งแต่ตอนสั่งคือคุณภาพพัดลมขึ้นอยู่กับร้านที่จัดโดยตรง พวงหรีดพัดลมราคาต่ำผิดปกติบางเจ้าเลือกใช้พัดลมรุ่นเล็กหรือคุณภาพต่ำเพื่อกดต้นทุน เมื่อถอดดอกไม้ออกแล้วผู้รับจึงได้ของที่ใช้ได้ไม่นาน การถามให้ชัดว่าใช้พัดลมขนาดกี่นิ้วและเป็นพัดลมตั้งพื้นของแท้หรือไม่ จึงสำคัญไม่แพ้การเลือกโทนดอกไม้
อีกจุดที่ควรมองคือเครื่องหมายมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมบนตัวเครื่องหรือกล่อง ซึ่งเป็นสัญญาณพื้นฐานว่าเป็นสินค้าที่ผ่านการรับรอง เมื่อรับพัดลมมาแล้วควรเก็บกล่องและคู่มือไว้ด้วยหากยังมีติดมา เพราะจะช่วยได้มากเวลาจะยกให้ผู้อื่นหรือส่งต่อไปบริจาคในภายหลัง
สั่งพวงหรีดพัดลมกับ Fanwreath แล้วจัดการหลังงานอย่างไร?
เมื่อสั่งกับ Fanwreath ทีมงานจะจัดดอกไม้สดใหม่ ถ่ายภาพให้ยืนยันก่อนออกรถ และนำไปตั้งถึงศาลาวัดในกรุงเทพและปริมณฑลพร้อมภาพยืนยันหน้างาน เมื่อจบพิธี พวงหรีดทั้งพวงถือเป็นของเจ้าภาพ จะถอดดอกไม้เพื่อถวายวัด เก็บใช้เอง หรือบริจาคต่อก็ทำได้ทันทีตามแนวทางในบทความนี้
เราออกแบบให้โครงพวงหรีดยึดดอกไม้ด้วยจุดยึดที่ถอดออกง่าย ไม่เจาะหรือดัดแปลงตัวพัดลม เพื่อให้ผู้รับปลายทางได้พัดลมที่สภาพสมบูรณ์ที่สุด หากเจ้าภาพหรือผู้ส่งไม่แน่ใจว่าวัดที่จัดงานยังรับพัดลมอยู่หรือไม่ ทักถามทีมงานทางไลน์ได้ เพราะเราส่งของถึงศาลาวัดในกรุงเทพและปริมณฑลเป็นประจำและพอทราบแนวปฏิบัติของหลายวัด
สำหรับผู้ที่กำลังจะสั่ง แนะนำให้แจ้งชื่อวัด ศาลา วันเวลาที่ต้องการให้ถึง และข้อความบนป้ายมาพร้อมกัน ทีมงานจะยืนยันเวลาส่งกลับไปให้ชัดเจนก่อนจัดทุกครั้ง ติดต่อได้ที่โทร 082-919-9481 หรือไลน์ @073vgwow ตลอด 24 ชั่วโมง
อ้างอิง: การแปรใช้ใหม่ (วิกิพีเดีย)